تبلیغات
مهندسی صنایع دانشگاه آزاد شیراز- ie.iau.shiraz - مهندسی صنایع جه تخصصی است؟
مهندسی صنایع دانشگاه آزاد شیراز- ie.iau.shiraz
وبسایت انجمن علمی مهندسی صنایع دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز
به سایت ما خوش آمدید

بسمه تعالی

رشته مهندسی صنایع

نگاهی گذرا به تخصص،گرایش،سطح تحصیلی ،ادامه تحصیل،توانایی حرفه ای ، ورودی ها، دانشگاه ها، اساتید، موضوعات پژوهشی، انجمن های علمی، پست های نمونه سازمانی، فارغ‏التحصیل دربازاركار.

محمدعلی شفیعا،استاد دانشكده صنایع دانشگاه علم وصنعت ایران، فروردین 1383

 

  مهندسی صنایع جه تخصصی است؟

مهندسی صنایع را می توان كاربرد اصول و فنون مهندسی مدیریتی به منظور بهبود، طراحی و نصب سیستم هایی شامل انسان، مواد، اطلاعات، انرژی و تجهیزات برای فراهم آوردن امكان تولید كالاها و ارائه خدمات بشكل كارآ و مطلوب دانست. برای بررسی، ارزیابی و كاربرد این سیستم ها، دانش و مهارت های علوم ریاضی، علوم فیزیكی و علوم اجتماعی به همراه فنون طراحی مهندسی موردنیاز است. فعالیت های مهندسی صنایع همانند پلی است كه ارتباط بین اهداف مدیریت و عملكرد عملیاتی سازمان را ایجاد می نماید. مهندسان صنایع بیشتر درگیر افزایش بهره وری در مدیریت منابع انسانی، روش ها وفناوری اند. حال آنكه سایر رشته های مهندسی بیشتر درگیر ماهیت فنی فرآیندها و فرآورده ها می باشند.

مهندسی صنایع تنها رشته مهندسی است كه عامل انسان یكی از مولفه های اصلی سیستم های مورد مطالعه آن را تشكیل می دهد. مهندسان این رشته در تیم های میان رشته ای برای امور برنامه ریزی، نصب و كنترل و بهبود فعالیت های موسسات به خدمت گرفته می شوند. این فعالیت ها ممكن است اقدامات تولید، نوآوری در محصولات، ارائه خدمات، حمل و نقل و جریان اطلاعات سازمانی را شامل شود. این مهندسان بستر لازم برای تعامل تخصص های مختلف و كار گروهی را به بهترین وجه ایجاد نموده و در نتیجه امور طرح، برنامه ریزی، اجرا و نظارت بر عملكرد نظام های تولیدی خدماتی بشكل منسجم تر انجام می شود و در نهایت محقق شدن این مهم، به بهبود مستمر در جهت سهولت كارها، راحتی كاركنان، كاهش هزینه ها، ارتقا كیفیت و جلب رضایت مشتریان منجر می شود.

 

?     تاریخچه مهندسی صنایع

اولین جرقه های پیدایش مهندسی صنایع بعنوان یك تخصص با آغاز انقلاب صنعتی در ابتدای قرن 19 زده شد. انقلاب صنعتی كه با ظهور اختراعات جدید خصوصاً در صنعت نساجی و اختراع ماشین بخار آغاز شد، باعث بكارگیری نیروی انسانی بیشتر و افول صنایع كوچك دستی شد. با گسترش كارخانجات، نیاز به مدیریت و تفكر مدیریتی بیش از پیش احساس شد. افراد بسیاری در جهت ارتقا كیفیت محصولات تلاش كردند. آدام اسمیت، پدر علم اقتصاد پیشنهاد تقسیم كار را داد. وی بیان كرد كه می توان با تقسیم كار در كارخانه پیچ سازی نتیجه كار را به مقدار زیادی بهبود بخشید. به موازات اختراعات و نوآوری در فرآیندها، روشهای حسابداری و هزینه یابی گسترش یافتند. روش های تحلیل علمی، آزمایشات و اثبات های علمی در طراحی و ساخت ابزارآلات و ماشین ها بكار گرفته شد و در نتیجه، اثرگذاری این تحولات در تفكر سازمانی مدیریت،موجب شد مدیریت علمی به عنوان یك نگرش و روش حرفه ای مطرح شود. اولین تلاش برای علمی شدن مدیریت از آمریكا شروع شد. در سال 1881 فردریك تیلور پدر مدیریت علمی، اندیشه های خود را توسعه داد. فرانك گیلبرت و همسرش لیلیان در جهت مطالعه كار با بررسی حركات توانستند ابزار جدیدی را ابداع كنند. همچنین آنان به مسائل روانشناسی و انگیزه های انسانی توجه نمودند. عملكرد پرداخت پاداش و نتایج قابل قبول آن توسط امرسان ایجاد و توسعه یافت. مجموعه فعالیتهای تیلور و هم عصران وی برای فرموله كردن اصول اساسی به عنوان روش های علمی مدیریت متمركز شده بود كه این فعالیت ها به زودی تحت عنوان مدیریت علمی شناخته شد.

كار این افراد توسط انجمن مهندسین مكانیك آمریكا ارج نهاده شد و عرصه برای فعالیت تیلور و همفكران اوتوسط این انجمن ایجاد شد. در سال 1912 انجمنی برای ارتقا و رشد مدیریت بنا نهاده شد. در سال 1915 انجمن تیلور نام گرفت. این انجمن از سال 1934 با عنوان انجمن مهندسی صنایع فعالیت خود را ادامه داد. در این دوران مدیران علمی دارای تحصیلات مهندسی بودند و بسیاری خود را مهندس صنایع قلمداد می كردند و گروهی نیز در حیطه مدیریت به عنوان مشاوران مدیریت مطرح بودند. بتدریج مواد درسی و مدرك مهندسی صنایع و برنامه های مربوطه مورد توجه قرار گرفت و در نهایت دانشكده های مهندسی صنایع ایجاد و توسعه یافتند.

?     اهمیت مهندسی صنایع

مرور توانمندی ها و خدمات مهندسی صنایع نقش و اهمیت مهندسی صنایع را به وضوح بیان می كند. امروزه حیات اقتصادی سازمان ها و موسسات تولیدی و خدمات در بازار رقابتی شدید جهانی به استفاده بهینه از منابع در دسترس وابسته است. عموماً منابع در دسترس شامل مواد، منابع انسانی، ماشین آلات (شامل تجهیزات، لوازم جانبی، امكانات مورد نیاز شامل فضا و انرژی و ...)، منابع اطلاعاتی و منابع مالی طبقه بندی میشوند. ایجاد و نگهداری منابع یاد شده هزینه هایی را برای سازمان به دنبال دارد. هزینه تمام شده واحد محصول هر موسسه متأثر از نحوه به كارگیری این منابع است. هر شركت تولیدی یا خدماتی كه بتواند هزینه های خود را به حداقل ممكن برساند و به بیانی دیگر توانایی استفاده بهینه از منابع را در تمام اركان سازمانی خود ایجاد نماید یا حاشیه سود بیشتری به دست خواهد آورد و یا قادر خواهد بود كه قیمت های فروش خود را با حفظ حاشیه سود قبلی، كاهش دهد. این بدان معنی است كه قدرت رقابتی موسسه مذكور در بازار افزایش می یابد. باتوجه به تحولات اقتصاد جهانی قدرت رقابتی شرط اساسی موفقیت در كسب و كار نوین محسوب می شود. در كنار این مسائل، توجه به نوآوری ها و ارتقا كیفی محصولات و خدمات كه از طریق تلاش برای یافتن طرح های بهبود یافته و همچنین تحول در فرآیند كسب و كار نیز بقا و رشد موسسات را در پی خواهد داشت. با توجه به مراتب فوق اگر ضرورت ها و نیازمندی های رسیدن به امور مذكور را با تكنیك های مهندسی صنایع تطبیق دهیم مشاهده می شود كه مهندسی صنایع ابزار لازم برای حصول اهداف سازمانی را بطور فراگیر و سیستماتیك فراهم می آورد و این نشانگر نقش و اهمیت بالای مهندسی صنایع بعنوان موتور محرك حركت سازمانهای امروزی است.

?     اصول فكری و دیدگاه ها در مهندسی صنایع

اساس مهندسی در هر گرایشی طراحی مبنی بر اندازه گیری، محاسبه و تحلیل با استفاده از علوم ریاضی و تجربی شكل می گیرد. در نتیجه حرفه مهندسی كاملاً دید فنی و ماشینی دارد كه موجب محدودیت دیدگاه در ابعاد خاص شده و برخی موضوعات مانند یافتن بهترین روش های مدیریتی و ارتباطات انسانی در دیدگاه محض مهندسی نادیده گرفته  می شود. مهندسی صنایع با در برداشتن نگرش سیستماتیك و فراگیر ارتباط تخصص های مختلف و نهاد مدیریت سازمان را ایجاد نموده و امور برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت بر امور اجرایی با هماهنگی بیشتری دنبال   می گردد. این نگرش استمرار همان سیر تفكر تیلور و هم عصران وی میباشد كه با تلاش تك تك آنان مجموعه اصول و نگرش های مدیریت علمی موجودیت یافت. مدیریت علمی همان نگرش سنتی مهندسی صنایع است. با پیشرفت مدیریت علمی، مهندسی صنایع با تفكری بر مبنای علوم ریاضی، فیزیكی، اجتماعی و اقتصادی در عرصه صنعت و خدمات ظهور كرد كه به معنی ایجاد یك تفكر فراگیر و سیستماتیك بود. نگاه مهندسی صنایع به مسائل از زوایا و دیدگاههای مختلف همانند توجه به خروجی و محصول سیستم، توجه به مشتری و یا نگرش به بهره وری سازمان قابل طرح و پیگیری میباشد كه بر مبنای اصول فكری تقریباً یكسانی دنبال می گردد. اكنون باید دید كه اصول فكری مهندسی صنایع بر چه عواملی استوار است. در این راستا بطور خلاصه اصول فكری مهندسی صنایع ذیلاً ارائه شده است.

1- خلاقیت : فعالیت اصلی هر مهندس صنایع ارائه طرح برای بهبود سیستم های جاری و یا ارائه طرح جدید می باشد كه به همین منظور قویاً نیاز به خلاقیت و نوآوری جهت ارائه طرح های نو و بدیع می باشد. در واقع باتوجه به گستردگی مسائل، مهندسی صنایع همانند اقیانوسی از فنون و علوم مختلف به عمق نیم متر با برخورداری از زمینه خلاقیت و ابتكار به مهندسین صنایع این امكان را می دهد كه در جهت حرفه كاربردی مورد نظر به تعمیق دانش خود پرداخته و فرصتی فراهم می شود تا ایده های جدید و خلاق در زمینه های مربوطه مطرح گردد.

2- تفكر فراگیر : نگرش نظام مندو فراگیر برجسته ترین خصوصیت مهندسی صنایع است و اطلاق مهندسی صنایع و سیستم ها به این رشته بی ارتباط با این نگرش نیست. نگرش فراگیر موجب می شود مسائل از كل به جز و تعامل اجزا با هم مورد بررسی دقیق قرار گرفته و مدل كاملی از سیستم های مورد نظر تهیه و مسائل مورد نظر آن به بهترین شكل طرح و بررسی می گردد.

3- رهبری گروه : هر سیستم كه طرح می شود اگر بدرستی اجرا نشود منتج به نتیجه نخواهد شد بلكه حسن اجرا سیستم طراحی شده یك ضرورت مهم تلقی می شود. لذا آشنایی با كلیت سیستم مورد نظر و نقش اجزا در كاركرد صحیح آن این امكان را فراهم می آورد كه هدایت و رهبری گروه كاری مجری سیستم با انگیزه بیشتری دنبال گردد و در واقع علاوه بر طراحی سیستم مورد نظر، مهندسی صنایع سیستم   های پیاده سازی و اجرا را نیز پی ریزی نموده و نقش رهبری گروه های كاری را موثرتر دنبال می نماید.

4- مدیریت زمان : انجام كار بدون توجه به ظرف زمانی و تحویل به موقع خروجی مورد نظر سیستم، ارزش زیادی نمی تواند داشته باشد. امروزه اهمیت زمان و فرصت های آن با توجه به عرصه تنگاتنگ رقابت اقتصادی برای همگان واضح و بدیهی است. در این خصوص مهندسی صنایع با درك موضوع تكنیك هایی را بكار می گیرد كه عامل زمان اجرای اجزای كاری را در تمامی فرآیندها مورد توجه و مدیریت قرار می دهد.

5- ارتباط بهره وری و بهبود مستمر : اعتقاد به ارتقا بهره وری و بهبود مستمر یك اصل با ارزش در مهندسی صنایع است. اكتفا به وضعیت فعلی جز در جا زدن نتیجه دیگری نخواهد داشت. لذا مهندسی صنایع با پذیرش این مطلب كه سطح دانش و مهارت ها یك مقوله نسبی همواره سعی در افزایش بهره وری و بهبود وضعیت كاری نموده و سعی     می شود همواره امور اثربخش تر و كاراتر شود. نگرش بهبود مستمر این امكان را می دهد كه هر روز به فكر ارتقا هر چند به اندازه كوچك باشیم.

6- ذهن كنجكاو و یادگیری : یادگیری فرآیندی است كه نمی توان بر آن حد و مرز تعیین كرد. مهندسی صنایع به منظور مطالعه و پیگیری مسائل همواره به این نكته توجه دارد كه هر مورد را ، منحصر به فرد بررسی نماید و جهت شناخت آن فرض بر این است كه از تصورات ذهنی دوری نموده و سعی بر تعیین كشف واقعیت های حاكم بر اجزا و كل سیستم می باشد. لذا عدم وجود تعصب خاص به ماهیت فنی امور موجب می شود ذهنیت كنجكاو برای كشف حقایق نهفته در پدیده ها تقویت شود و مهندس صنایع با ذهن دژم كمتر میتواند راه حل های ابتكاری و راهگشا برای مسائل مورد نظر ارائه نماید.

?     زمینه فعالیتهای مهندسی صنایع

با پیشرفت و تحول سریع علوم و فنون و پیچیدگی های روز افزودن آن، بالطبع نظام های تولیدی و خدماتی نیز گسترش یافته اند كه در این میان اداره صحیح و مناسب این گونه واحدها مستلزم بكارگیری فنون علمی و پیشرفته جهت پیش بینی مدلسازی، برنامه ریزی، تأمین و تدارك، اجرا و نظارت و ارزیابی نتایج حاصله در راستای وظایف مدیریتی است. بدیهی است كه فعالیت هر نظام اعم از تولیدی یا خدماتی با اتكا بر فناوری خاص آن امكان تداوم و استمرار دارد و صرف نظر از ماهیت فنی و صنعتی امر، فناوری دارای چهار جز اصلی1- تجهیزات، امكانات تولیدی و خدماتی 2- مدیریت و سازمان 3- نیروی انسانی 4- دانش فنی است.

از آنجا كه رشته های مهندسی مرسوم نظیر مهندسی مكانیك، برق، ساختمان وغیره بیشتر به ابعاد فنی صنعت یاموارد 1و4شاره شده در فوق توجه دارند. در فرآیند كسب و كار رقابتی به تنهایی پاسخگوی مسائل پیچیده خدمات مهندسی و مدیریتی مدرن امروزی كه بصورت نظام مندتحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و باورهای انسانی را در چرخه حیات نظام های موردتوجه خود لحاظ نمی نمایند نیستند. لذا برای رفع چنین كمبودهایی در قرن حاضر به ویژه طی چند دهه اخیر، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع با بهره گیری از علوم ریاضی، فیزیكی، اجتماعی، اقتصادی وفنون مهندسی بوجود آمده است. با توجه به مراتب فوق شاید مناسب بود این رشته با عنوان مهندسی مدیریت معرفی می شد، چرا كه كاربردهای آن محدود به صنعت نیست و هر موسسه انتفاعی و غیرانتفاعی با جنبه صنعتی یا خدماتی می تواند از فنون مهندسی صنایع بهره گیرد. مبحث صرف منابع و حصول حد اكثر نتیجه از منابع مصرفی چیزی نیست كه منحصر به صنعت یا بنگاه خاصی باشد و امروزه با توجه به كمبود ارتقاع سطح بهره وری امری ضروری و حیاتی محسوب می شود كه نشانگر بستر گسترده برای فعالیت های مهندسی صنایع نفتی می شود . مهندسی صنایع در حرفه ها و مشاغلی همچون، بانكداری، خدمات مشاوره ای، صنعت بیمه، شركت های هواپیمایی، كشتیرانی، بیمارستان ها، كارخانجات، كشت و صنعت، خدمات شهری، استادیوم های ورزشی و یا هر مكان دیگری كه نیاز به برنامه ریزی، هدایت و مدیریت و ارتقا بهره وری می باشد كاربرد دارد. برخی از زمینه های كاری مشخص مهندسی صنایع در بازار كسب و كار عبارتند از: نظام های تولیدی،برنامه ریزی راهبردی و عملیاتی سازمان،مهندسی لجستیك،مدیریت تولید، مدیریت مهندسی،مهندسی نظام های كیفیت،مدریت پروژه، مهندسی نظام های بهره وری، طراحی فرآیندها وساختارهای سازمانی، مهندسی مالی و مهندسی ارزش.

  سایر كارشناسان مهندسی با گستردگی و تنوع كاری بیشتری با مسایل میدان اجرا همراهی می كند. از یكسو تمركز تخصصی بر مبانی مهندسی و فنآوری داشته، و از سویی بر روش های علمی افزایش بهره وری وكارآیی و تغییر درفنآوری نظام های خدماتی و تولیدی با استفاده از ابزارهای مدل سازی، بهینه سازی و شبیه سازی تسلط دارد. ویژگی بین رشته ای وتنوع توانایی های این رشته مهندسی كه بطور روزافزونی مطلوبیت تخصصی می یابد سبب شده، ظرف سال های اخیر این رشته جایگاه اجتماعی خویش را از منظر علاقمندان ورود به دانشگاه های ایران ، از رتبه نهم، به اول و دوم بدل نماید. این حسن استقبال سبب ورود علایق، ظرایف وتوانایی هایی به این رشته شده كه، به شدت باعث توسعه و تحول در آن شده است. در دنیا در حال حاضر فرآیند مشابهی در مورد این رشته در حال رخ دادن است ، به نوعی كه می توان سه نوع برخورد اجتماعی متفاوت نسبت به این رشته را مشاهده نمود:

1.       كاملا سنتی وصرفا در حوزه كارسنجی وبهینه سازی تلاش ها،

2.       متكی به حوزه های ایجاد بهبود با زدودن نارسایی ها، واستفاده هوشمندانه از امكانات،

3.       درراستای استفاده از ابزارهای تحلیلی برای دست یابی به قابلیت اطمینان بالاتر.

تحصیل كرده ایرانی این رشته همچون دیگر نقاط دنیا كه از توانمندی صنعتی بالاتری برخوردار هستند، به توانایی هایی چون طرح وبرنامه ریزی سخت افزاری ونرم افزاری خرد وكلان امكانات و تجهیزات، ایجاد و هدایت سیستم های كنترل و تضمین، كنترل پروژه، موجودی و مسایل مالی ، مكانیزم های سنجش كار و زمان، پژوهش های مختلف عملیاتی مجهز است.

از مسایل جزء دنیای اجراء نظیر تخصیص و تقسیم كار روزانه افراد، ماشین آلات و تجهیزات و بهبود روش گرفته، تا بازسازی نظام های موجود، ایجاد نظام های اطلاعاتی برای تصمیم گیری های مدیریت، ابعاد اقتصادی و استفاده از ابزارهای ریاضی برای تسهیل در تصمیم گیری ها در حوزه تلاش های این كارشناس قرار می گیرند. او علاوه براینكه در بخش های صنعتی در حرفه خویش فعال است، بسته به طبیعت حرفه ای در اكثر رشته های اجرایی غیرصنعتی نقش های محوله را به نحو موثری ایفا می كند.

چه كسانی جذب این رشته می شوند

  • آنانی كه از دبیرستان با گرایش ریاضی فیزیك به دانشگاه آمده ویا در دیسیپلین های مختلف دانشگاهی خاصه مهندسی درحال تحصیل بوده، و تمایل دارند از ارجهیت های مهندسی صنایع استفاده كنند و تغییر گرایش تحصیلی می دهند،
  • كسانی كه، تمایل دارند با توانایی های ریاضی گونه خویش، ارتباط بهینه ای بین اجزاء نهادها، نظام ها و امكانات پدید آورند،
  • آنان كه به برنامه ریزی و هدایت موثر امكانات اندیشیده و نظام مند هستند،
  • آنها كه تمایل دارند با ایجاد فضایی بشاش و دلنشین از وقت و انرژی انسان ها با روحیه ای بسیار مطلوب و ثمر بخش بهره گرفته شود،
  • آنانی كه ذوق هنری داشته و نیز تمایلات فنی در طراحی و ساخت و ساز امكانات، تجهیزات و نظام ها را دارند،
  • كسانی كه علایقفی در خلق و بروز ابتكار در حوزه های كاربردی دارند،
  • آنها كه به ایجاد امنیت می اندیشند و راهكار  برای مقابله با ریسك های گوناگون را دوست دارند،
  • آنها كه ریاضی را دوست دارند، با فن و حرفه عجین اند، كامپیوتر را بخشی از زندگی روزمره خود می دانند، با انسانها رابطه ای دوستانه می توانند برقرار كنند، ابعاد مدیریتی را دوست دارند، اهل نوآوری و ارایه اندیشه های جدید  هستند.

 

ابعاد محوری مورد انتظار از متخصص مهندس صنایع

1. مهارت ها و فنون مهندسی صنایع نقش حیاتی در هر فرآیند بازسازی اقتصادی و اجتماعی دارد را به خدمت گیرد،

2. طیف قابل ملاحظه ای از بهبود در بهره گیری از منابع مالی ، انسانی، زمانی، و معنوی در دسترس با استفاده از ابزارهای علمی مدل سازی و شبیه سازی را تحقق دهد،

3. توانایی تدارك سطح هرچه بالاتری از رضایت از خدمات برای مشتریان در حرفه های گوناگون ایجاد كند،

4. تغییر در میزان راندمان فعالیت های در حال انجام در سطح كارگاه های اجرایی گوناگون پدید آورد،

5. بهبود در شرایط عرضه خدمات و ایجاد رفاه بیشتر با ایجاد ارزش افزوده در فعالیت ها و رفع تنگناها و نارسایی ها ایجاد كند،

6. بهره گیری از فنون بسیار مقدماتی اندازه گیری كار و زمان و روش سنجی تا گونه های بسیار پیشرفته و مدرن مدیریتی توسط كاركنان مدیریت در سطوح مختلف را در دستور كار خود داشته باشد،

7. ایجاد راهكار در مقابل فشارهای تحمیلی از سوی بازار برای افزایش دادن توانایی های بازار كار در مقابل رقابت های گوناگون روی در روی، شناسایی تقاضاهای جدید و فزاینده مشتری در دستور كار او باشد،

8. اخذ تدابیر متنوع برای ایجاد رضایت، خشنودی و وفاداری در مشتریان گوناگون در حوزه های مختلف ارایه تولید و خدمات در حیطه تلاش های او باشد،

9. فنون كاهش دادن قیمت ها ضمن حفظ كیفیت و نیز ترجمه كیفیت های جدید مورد انتظار ولی پنهان از سوی مشتریان را به خدمت گیرد،

10. زمان های كوتاه تر تحویل كالا و خدمات را به اشكال مختلف محقق سازد،

11. توانایی به خدمت گیری فناوری های جدید روباتیك، طراحی و تولید توسط كامپیوتر، شناسایی خودكار، انبارداری و هدایت خودكار امكانات و تجهیزات در خدمت او باشد.

گرایش های تخصصی مهندسی صنایع در سطح كارشناسی

1. برنامه ریزی تحلیل سیستم كه ابزارهای طراحی و تحلیلی برای ایجاد نظام های گوناگون بهینه در فعالیت های متنوع انسان ماشین بهره می گیرد(نظام بهینه طراحی می كند)،

2. تولید صنعتی كه به مدد فنون برنامه ریزی كنترل، امكان استفاده بهینه از امكانات و تجهیزات تولیدی، خدماتی و پشتیبانی را برای نهاد های تولیدی و خدماتی پدید می آورد (برنامه ریزی برای استفاده بهینه می كند)،

3. تكنولوژی صنعتی كه با استفاده از مهارت های اجرایی و ذكاوت های فنی تجهیزات و تسهیلات مورد استفاده در بخش تولید و خدمات را طراحی نموده و تدابیر لازم برای ساخت و سازآنها را تدبیر می نماید ( بهینه سازی در ساخت و ساز می كند) ،

4. ایمنی صنعتی كه با بهره گیری از تدابیر ویژه مهندسی مبادرت به ایمن سازی نظام های گوناگون كاری در مواجهه با گونه های مختلف تهدید ریسك روی در روی آنان می نماید ( بهینه سازی در ایمن سازی ها می كند).

گرایشهای تخصصی مهندسی صنایع در مقطع كارشناسی ارشد كه درحال تغییرند

1. مهندسی صنایع،

2. مهندسی سیستم و بهره وری،

3. مهندسی سیستم های اقتصادی اجتماعی،

4. فناوری اطلاعات،

5. مدیریت كیفیت و

6. مدیریت اجرایی.

?     جایگاه تعالی علمی یا دكتری مهندسی صنایع

در سطح عالی این رشته امكان ادامه تحصیل به كارشناسان ارشد این رشته تخصصی و نیز دیگر متخصصینی كه به نحوی جذب كارشناسی ارشد ها در مهندسی صنایع می شوند داده می شود.

تغییرات در حال شكل گیری در دانشكده مهندسی صنایع دانشگاه علم وصنعت ایران

گرایش های چهارگانه مكارشناسی مهندسی صنایع متناسب با نیازهای جدید جامعه علمی و بازاركار، بازنگری كامل درسی شده اند. در این میان كارشناسی تكنولوژی صنعتی كه خویش را فناوری صنعتی خطاب می كند، كاملا گرایش به پاسخگویی بیشتر به خواست های نرم فناوری پیداكرده است.وبه زودی درحیطه شكل دهی مهارت های زیر با ساختار درسی جدید فعالیت می كند.

1.       مدلسازی وشبیه سازی فن آورانه

2.       طراحی و بهینه سازی فن آوری

3.       دیجیتالی شدن

4.       شناسایی و هدایت حركات خودكار ماشینی

5.       ساخت و ساز مبتنی بر ابزارهای كامپیوتری

6.       طرح ریزی فرآیندها

سایر گرایش ها نیز خویش را به تناسب تصحیح كرده وبه طور تدریجی به سمت مشاركت مهارت ها در سطح كارشناسی و تفاوت آنان در سطح كارشناسی ارشد پیش می روند. طی ترم های آتی دو گرایش ایمنی صنعتی و فناوری صنعتی به سمت هم، وتولید و تحلی به سمت هم سوق پیدا می كنند. در سالهای آتی هرچهار گرایش به سمت واحدی برای پاسخگویی به گرایش های كارشناسی ارشد پنج گانه حركت خواهند كرد.

درحال حاضر تجارت الكترونیك، ایمنی صنعتی، فناوری صنعتی ورای زیرمجموعه های مرسوم كارشناسی ارشد مهندسی صنایع یا برنامه ریزی خویش را به اتمام رسانیده و یا در حال اجرا هستند. در آینده ای نزدیم مجموعه های كارشناسای ارشد با مهارت های مدیریتی در دانشكده ای همجوار در حیطه مدیریت مجتمع خواهند شد و مهندسی صنایع بصورت متمركز و تخصصی بصورت واحد ارایه خواهد شد.

 مهندسی صنایع در ایران از1348 در ایران به تربیت این نظام دانشگاهی مشغول بوده است .طی سال های اخیر در بیش از 25 مركزدانشگاهی آموزش عالی به تربیت این متخصصین مبادرت ورزیده اند. دانشگاه های علم وصنعت ایران، صنعتی امیر كبیر، صنعتی شریف، صنعتی اصفهان، صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، تربیت مدرس، الزهرا، مام حسین، یزد، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی، بوعلی سینا همدان، صنعتی مالك اشتر، شهید باهنر كرمان، هرمزگان، آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران شمال، قزوین، شیراز، نراق، كرمان، رشت، امیدیه، زاهدان، موسسه آموزش عالی شمال، علوم و فنون مازندران در زمره آنان اند. فعلا بیش از39 دانشكده مهندسی صنایع در كشور فعال اند. تلاش های انجام گرفته برای معرفی این رشته سبب شده كه متقاضیان ورود به دانشگاه در سالهای اخیر این رشته را در گزینه های ائل و دوم كنكور خویش انتخاب نمایند.

 

*  توانایی های پایه تخصصی در گرایشهای مختلف مهندسی صنایع

?     فناوری صنعتی

كارشناسی با بینش فنی تر از دو گرایش قبلی، مشابه با كارشناس ساخت و تولید در مهندسی مكانیك ولی مجهز به توانایی های بهینه سازی، آگاه به مسایل بهینه سازی ساخت و ساز فرآورده های صنعتی و نیز نگهداشت و راه اندازی فنی واحد های اجرایی .دارای توانایی انتقال و مدیریت یك تكنولوژی، نیز حفظ وحراست از آن.به مدد امكانات سخت ونرم  افزاری درجهت حفظ و نگهداشت نظام فنی واجرایی گام برمی دارد. با مدیریت تكنولوژی های دردسترس یا مواردی كه در قالب انتقال تكنولوژی بده بستان می شوند، گام های موثری در جهت افزودن كمیت وكیفیت فرآورده هاو نیزبهره برداری موثر از امكانات دردسترس برمی دارد. با استفاده از تجهیزات كامپیوتری و مدارهای منطقی قادر است طیف زیادی از خواست های اجرایی بشر كه، بدلیل محدودیت های انسانی بسهولت قابل تحقق نیستند را عینیت بخشد. مباحث اجرایی و مهارتی ساخت و تولید فرآورده های صنعتی، طراحی قالب، قید و بست های صنعتی، عملیات حرارتی و مباحث انتقال تكنولوژی رامی توان در زمره زمینه های تخصصی مورد علاقه این كارشناس ذكركرد. او از طراحی یك ایده، نمونه سازی آن تا مرحله ساخت و تدارك امكانات تولید گرفته، تا مدیریت مراحل اجرایی توان خدمت رسانی دارد. ضایعات و منابع بروز آنها را شناسایی كرده، می تواند تاثیر تلاشهای گوناگونی كه انجام می گیرند را مورد سنجش و ارزیابی قرار دهد.

?     برنامه ریزی و تحلیل سیستم

تخصص این كارشناس ایجاب می كند تا، با استفاده از روشهای نظام مند و مدل های ریاضی ، مسایل تصمیم گیری در سطح واحدهای اجرایی راتجزیه و تحلیل كرده، بهترین راهكارها را در استفاده موثر از منابع موجود و عملكرد معقول اجزاء متشكله نظام ها به مدد ابزارهای تحلیلی ارایه نماید. او به عنوان نمونه با مدلسازی می تواند تعیین كند، شبكه لوله كشی آب شهر كه  در گذر زمان نیاز به تعمیر و نگهداری پیدا می كند، بطور منظم چگونه برنامه ریزی شود تا ، از  كار افتادگی ها به دلیل نیاز به تعمیرات به حداقل برسند . چگونه واحدی تولیدی یا خدماتی را برنامه ریزی بهینه كرد تا به میزان قابل توجهی به اهداف تعریف شده دست یابد.

مباحثی چون طرح ریزی اطلاعاتی و كنترل مدیریت، برنامه  ریزی حمل و نقل، اصول شبیه سازی، تجزیه و تحلیل نظام ها و اصول مدیریت كه وابستگی مطلوبی به ریاضیات و آماردارند را، می توان بخشی  از زمینه  های علمی تخصصی این كارشناس ذكركرد.

?     تولید صنعتی

این كارشناس كه به ابزارهای تحلیلی و كاربرد مبانی آمار و احتمالات مجهز شده، قادر است با تجزیه و تحلیل هایی كه پیرامون برنامه ریزی تولید، كنترل و مدیریت پروژه ، كنترل كیفیت، بهبود كارآیی تولید و نیز طرح ریزی های گوناگون مهندسی در واحدهای اجرایی انجام می دهد، امكان موثر تر تولید شدن فرآورده ها یا عرضه مطلوب تر خدمات را پدید آورد. طراحی ایجاد واحد های كاری، برنامه ریزی تولید، برنامه ریزی و كنترل موجودی ها ، نظام های تعمیر و نگهداری و اصول مدیریت و الگوگیری را می توان محورهای كلیدی تخصص این كارشناس ذكركرد. او می تواند بگونه ای یك نظام اجرایی را برنامه ریزی كند كه ،چند هدف متفاوت و گاه در تضاد با هم در قالبی بهینه تحقق پیدا نمایند. مثلا قیمت ها كاهش یافته، ارزش افزوده بالارفته، حمل و نقل ها كم شده، موجودی های محدودتری نگاه داشته شده ، و درعین حال قابلیت اطمینان بالاتری نیز برای حفظ رقابت پذیری وجود داشته باشد.

?     ایمنی صنعتی

با رویكردی بهساز و پیشگیرانه و درعین حال مهندسی، در جوارمتخصصین بهداشت حرفه ای كه از دید پزشكی بیشتری به دنیای كار می نگرند تا صنعتی، تلاش در ایجاد نظام های شناخت خطرات و محدودسازی عملكردهای غیرایمن درمحیطهای كاری داشته،روشها،برنامه هاوفرآیند هایی برای كنترل و ارزیابی خطرات راپی گرفته،تلاش درایجاد فضایی سالم برای انجام حركتهای بهره ور دارد. این كارشناس صنایع ضمن تسلط برآگاهی های عمومی مهندسی صنایع به ویژه درراستای تطابق دادن كار با توانایی های انسانی،در زمینه هایی همچون مهندسی انسانی، عوامل فیزیكی  و شیمیایی  زیان آورمحیط كار،حفاظت صنعتی،اصول مدیریت ایمنی دارای تبحروتخصص است.طراحی نظام هایی كه بتوانند از صدمه واردآمودن به انسانها،امكانات و تجهیزات پیشگیری كرده ،حركت ملایم و روان اجرارا تضمین نماید،بخشی از توانایی های اجرایی این متخصص بشمار می رود.

توانایی های فراگیر مهندسی صنایع در تمامی گرایش ها ذكر شده در زیررا می توان در میدان عمل از كارشناسان مهندسی صنایع انتظار داشت: روش سنجی و زمان سنجی، طراحی تسهیلات (بخشها، تجهیزات، ساختمانها وچیدمان آنها ) ،طراحی و یا بهبودنظام های حمل و نقل درون و برون كارخانه أی،طراحی ویا بهبودونظام های مدیریت تولید،موجودی و انبار،طراحی،بهبود،توسعه ونصب نظام های تعمیرونگهداری وقابلیت اطمینان عملكرد ،طراحی،بهبودونصب نظام های مدیریت كیفیت و قابلیت اطمینان محصول،توسعه نظام های كنترل هزینه،بودجه،تحلیل هزینه ونظام های استانداردهزینه،مدیریت پروژه،طراحی،نصب و توسعه نظام های اطلاعاتی نظیرMIS,DSS,SIS وغیره،توسعه و نصب نظام های ارزشیابی شغل،تحقیق در عملیات همچون تحلیل های ریاضی،شبیه سازی نظام ها،برنامه ریزی خطی،پویا وتئوری های تصمیم گیری،مكانیزه نمودن نظام ها و فرآیندها،طراحی وارزیابی نظام های اداری،مراحل اجرایی و سیاست،طراحی ساختارسازمانی،بررسی محل استقرار كارخانه، بازار، منابع، وتامینات گوناگون،ایمنی محیط زیست ومحیطهای كاری و توسعه ونصب نظام های موردنیاز،برنامه ریزی راهبردی وبهسازی های گوناگون نظام مند.

پست های سازمانی كه بطور نمونه ازتخصص مهندسی صنایع بهره می گیرندعبارتنداز،رئیس مهندسی صنایع،سرپرست امورسازمانی،رئیس امور برنامه ریزی وبودجه،سرپرست امورسازمانی،رئیس وام وسرمایه گذاری،رئیس برنامه ریزی وتحلیل های مالی،سرپرست آمار وگزارشهای تطبیقی،رئیس امورراه اندازی طرح ها،سرپرست هماهنگی وپشتیبانی تداركاتی،رئیس مهندسی فرآیند،كارشناس ارشدبودجه وكنترل هزینه،سرپرست برنامه ریزی،سرپرست كنترل و پیشرفت برنامه ها،رئیس برنامه ریزی وكنترل پروژه،تحلیل گر سیستم،مهندس برنامه ریز،كارشناس ایمنی،كارشناس تشكیلات و روش ها،مدیر پروژه،مدیرانتقال تكنولوژی،رئیس تعمیر و نگهداری،برنامه ریزوسرپرست بانك اطلاعاتی،مسئول سیستم های پشتیبانی مدیریت،مدیرتكنولوژی،برنامه ریز تولید،رئیس سالن تولید.

دانشگاههای ایران به موازات  جذب تحصیل كرده های دنیای صنعتی، تاكنون چند ده هزار مهندس صنایع در رده های مختلف را تربیت و به بازار كار هدایت نموده اند كه با همان توامندی جوامع صنعتی به امور محوله می پردازند. برای همگامی توانایی ها، سالانه كنفرانسی بین المللی در حوزه های تخصصی به موازات كنفرانس های ملی برگزار می شود وبین صاحبنظران كشورهای مختلف در این حوزه تخصصی مهنذسی مبادله تجربیات می شود. .دانشگاههای ایران به موازات مراكز پژوهشی وابسته به این رشته چون مركز جوش، مركز تكنولوژی های نو، وموارد دیگر، اكثرا مجهز به آزمایشگاههای ارزیابی كاروزمان،سیستم های زمان سنجی،جوشكاری،آبكاری و اندازه گیری دقیق،سیستم های مدرن تولیدی ،تصمیم گیری وكاربردكامپیوتردرمهندسی صنایع،طراحی كارخانه واصول حمل ونقل مواد،ارگونومی وسیستم های انسان و ماشین،كارگاههای تراش،ریخته گری و جوشكاری می باشند كه به مدد آن توانایی های كابردی دانشجویان را تضمین می نمایند.

موضوعات پژوهشی كه مهندسین صنایع درحیطه های كاری به آن می پردازند را،می توان در حوزه هایی مشاهده كرد همچون،اقتصاد وهزینه یابی، كیفیت، كنترل تولید و موجودی، تكنولوژی تولید، مدیریت، فنآوری اطلاعات، مدیریت پروژه و شبكه، منابع انسانی، تحقیق در عملیات، طرح استقرار، ارزیابی كار وزمان.

اندازه گیری عملكرد،تعیین میزان تاثیر بجای مانده از فعالیت های اجرایی كاركنان،سنجش میزان رضایت مشتری،مدلسازی میزان وتنوع تولید متناسب با نیاز مشتری،مجتمع سازی تلاشهای اجرایی،ارتقاء بهره وری كاركنان و نظام ها،نظام های تضمین كیفیت،مدیریت ومحیط زیست،طراحی الگوی توسعه صنعتی كشور،برنامه ریزی حمل و نقل از طریق شبكه های عصبی،تصمیم گیری فازی،توسعه سیستم های عرضه انرژی،برنامه ریزی تولیددرحالت احتمال با استفاده از شبیه سازی نمونه های محورهای پژوهشی درحال انجام در این رشته اند.

سایت های اینترنتی متعددی درحوزه مهندسی صنایع مركز مبادله اطلاعات بین متخصصین این رشته دراین محورهااست، ارگونومی یا مهندسی انسانی، آنالیز اثرات حالت خطا، ایمنی، بهبودفرآیندها، تحقیق در عملیات، سیستم، تولید ناب، ساخت یكپارچه، ساخت و تولید، شبیه سازی، حمل و نقل، زنان در صنعت، فروش وبازاریابی، كنترل پروژه، كیفیت، مهندسی و مهندسی صنایع، مهندسف مجدد، نرم افزارها، اطلاعات تجاری.

انجمن مهندسی صنایع به عنوان یك ركن ارتباط دهنده بین علاقمندان به حرفه مهندسی صنایع از 1376با شكل گیری كانون دانشجویان مهندسی صنایع واز سال1378 درحوزه های چندگانه به فعالیت بهنگام سازی فارغ التحصیلان مشغول است.گردهمایی ها،انتشارات،بازدیدها،داوری ها و كارشناسیها وبازآموزی ها را درزمره محوری ترین تلاشهای این نهاداجتماعی می توان ذكر كرد.این نهاد كه به شدت مورداحترام دانشجویان،اساتید،صاحبنظران ونیز افرادی كه به نحوی از توانایی های مهندسی صنایع بهره می گیرند،مركزی است برای مبادله اندیشه و جهت گیری های تخصصی دراین رشته و كانونی برای برقراری ارتباط بین فارغ التحصیلان و بازار كار.علاوه برآن جامعه قالبسازان،انجمن ارگونومی،انمن مدیریت تكنولوژی و انجمن ریخته گری نیز پاتوق های علمی این متخصصین در كشور تلقی می شود.این انجمن با كمك دانشكده مهندسی صنایع دانشگاه علم وصنعت مسئولیت برگزاری پنجمین كنفرانس بین المللی مهندسی صنایع را در كشور در اسفند1385 به عهده دارد.





نوع مطلب : تازه های مهندسی صنایع، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

شنبه 15 اردیبهشت 1397 08:46 ق.ظ
For the reason that the admin of this web site is working,
no hesitation very rapidly it will be famous, due to its quality contents.
دوشنبه 27 شهریور 1396 05:10 ق.ظ
At this moment I am ready to do my breakfast, later than having my breakfast coming again to read further
news.
یکشنبه 15 مرداد 1396 10:43 ب.ظ
Hi there, for all time i used to check blog posts here early in the daylight,
since i love to learn more and more.
سه شنبه 22 فروردین 1396 06:22 ب.ظ
Heya i am for the primary time here. I came across
this board and I in finding It truly helpful & it helped me out a lot.
I hope to provide something again and aid others like you helped me.
جمعه 11 شهریور 1390 08:54 ب.ظ
very nice
fek mikonam amozesh narm afzarhaye rayej va karbordi age betonin bezarin vaghean tarafdar dare
mamnonam az zahemateton
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


وبسایت علمی گروه مهندسی صنایع دانشگاه آزاد اسلامی شیراز واحد شیراز

مدیر وبلاگ : سرپرست سایت
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرم تماس
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
امکانات دیگر
کلیه حقوق این وبلاگ برای مهندسی صنایع دانشگاه آزاد شیراز- ie.iau.shiraz محفوظ است